Goomaralmongol

One Mother's word's from her heart to the world. From one culture established in time to one that is a mixture of all the worlds with no clear culture of its own.

Сургуулийн шинэ жил

Сургуулийн шинэ жил

Есөн сарын нэгэнд цүнхтэй номоо үүрээд
Аавдаа, ээждээ, ахдаа, эгчдээ хөтлүүлээд
Алагхан цэцгийн баглаа бариад
Ерөөл дэвшүүлэн үнсүүлээд сургуулдаа очдогсон

Ангийн хаалгаар дугаарлан жагсан ороод
Ар араасаа дагсан ширээнд цуван суугаад
Цагаан толгойн номоо цүнхнээсээ гаргаад
Цааш нааш эргэлдэн бие биенээ харан сууна

Багшийн хэлэхийг томоотой суун сонсоод
Балчирхан гараараа үзгээ барин бичээд
Балмагдсан огшсон дуугаар багшаа даган
Бага том үсгийг давтан ээлжлэн хэлдэгсэн

Томоохон цагаан цэцгэн туузаар гэзэгтээ зүүсэн
Цагаан хормогчоор даашинжаа гоёсон охидууд
Томоотойн аргагүй сурагчийн ширээнд
Цавчилсан нүдээ эргэлдүүлэн хичээн сууна

Янзтай засан халмигтай
Цагаан цамцаар гоёсон хүрэмтэй хөвгүүд
Янз бүрээр л тэвчин сурагчийн ширээнд суух нь
Цагын зүүний аясыг ажин түргэвчлэн сууна

Хэд хоногийн дараа дасан нөхөрлөж
Хэнтэй ч хамаагүй тоглон дүрсгүйтэж
Хичээлдээ шамтан суралцан
Хичээнгүйдаалгавраа хийх нь хийнэ.

Болчимгүй зан минь бодлоггүйхэн хөдөлж
Багшийн нүдэнд өртөж, бангадуулан
Аав ээжийн чихнээс хонх дүүжлүүлэх нь энүүхэнд
Аргагүй л хүүхэд нас минь байлаа

С. Үзмээ 09.01.2017

Advertisements
Сэтгэгдэл бичих »

Ижийдээ талархая.

Ижийдээ талархая.

Уяхан замбуулангийн хорвоод
Уран Ижий минь намайгаа хүн болгосон
Урамтай үгээр тэтгэн өсгөж
Ухаан үр болоороо гэж ерөөдөгсөн

Өчнөөн давууг торгыг
Хичнээн ч хэмээгээр нь эсгэн
Өсөх балчираас ахмад хүртэл
Хүсэн загвараар нь урлан хувцалсан

Миний Ижий уран хүн
Монгол түмний нэг алдарт эх
Мянга мянган хүнийг гоёсон
Магнай тэнүүн цайлган Ижий

Үгүүлэн дуулая үр тань танийгаа
Үр ачдаа дурсан талархая
Үргэлж бидний сэтгэлд
Үүрдийн мөнх хоногшсоор дурсана

Хийсэн бүтээлээ өвлүүлсэн
Охин нь сайн явна Ижий
Хан шиг түшигтэй ханьтайгаа
Охин үртэйгээ сайхан амьдарна Ижий минь.

8.24.2017

Сэтгэгдэл бичих »

Арал дээрх адуу.

Хойд Каролина мужийн арал дээр 500 – гаад жилийн тэртээ 1520 -иод онуудын үеэр Испани орноос Lucas Vasques de Ayllon  гурван хөлөг онгоц дүүрэн сүмийн загалмайтан, боолууд, эрэгтэй эмэгтэйчүүд болон морьдуудыг Хойд Америк руу илгээжээ.

13406761_1077078578997670_2764858253985628472_nУсан онгоц далайн шуурганд автагдан живсэн байна. Морьдууд далайд сэлсээр энэхүү аралд ирж нутагсан юм байна. Испани мустанг адуу жижигхэн биетэй яг л монгол адууг санагдуулна. Энэхүү нарийхан элсэн цөл арал нь Өмнөд Каролинаагаас эхлээд Вержина муж хүртэл үргэжиллэдэг. Испани мустанг адуу нь нарийхан арал дээр далайн өвс, бут, далайн ус ууж зохицон амьдарсан нь үнэхээр гайхалтай. Бас халуун айгум зун, жихүүн өвөл, жил бүрийн далайн хүчтэй шуурга эргүүлэгт аль хэдий нь тасчээ.

13343142_1077078605664334_7752125885212426023_n Адуунуудыг харж хамгаалан, бас унагыг нь хүнд өргүүлдөг байна. Адууг хамгаалдаг сайн дурын ажилтан нь бүх Америк даяар хүмүүс өргөж авдаг гэнэ. Тэд яг л жирийн тэжээвэр морь шиг хүнд дасахдаа амархан бөгөөд их соргог гэж байв.

13329221_982820895166360_1768532158_n(1)[3]

Испани мустанг адуу нь одоогоор энэ зэрлэг удам нь Испани орондоо бараг үгүй болж байгаа бөгөөд зөвхөн энэ арал дээрх нь 2015 оны тооллогоор 81 хүрч цөөрч байгаа нь харамсалтай. Далайгаар бүслэгдсэн арал 2-3 давхар том том хувийн байшингууд зай завсаргүй баригдан, өчнөөн автомашин, жуулчид, зорчигчид болон хувийн эзэмшлийхэн нь тэдний газардсан газрыг булаан эзэлж байгаад олон төдий хүн харамсан ярьж буй. Испани мустанг миний бие үзснээр Монгол хүн адуу харж хийморио сэргээдэг гэгчээр сэтгэл өөрийн ирэхгүй догдлон бас тэдний нүдийг харц нь нэг л гунигтаяа. Олон мянган хүнтэй далайн эрэгээ хуваалцан хээрийн бэлчээр нь хорогдож буй үнэхээр сэтгэл зурна.

С.Үзмээ.

Сэтгэгдэл бичих »

Сүрчиг

what-to-do-when-a-perfume-you-love-doesnt-love-you

Анхилуун сайхан үнэртэй
Амрагын болзооны сор
Хослох хоёрын тансаг учраа
Хайр татам анхилуун үнэртэн
Төгс хэрэгцээний билэг
Төвөггүй учруулах хосуудын наадаа

 

Чамин үнэртэй сүрчиг
Чамайг өнгөрөх салхины сэвшээгээр
Үлэмжийн соргог мэдрэмжийг
Үнэхээр өгч дагуулах нь
Бодлын болзоонд урин дэгэлзэх
Болчимгүй залуучуудын нэгэн гангараа

Chanel_Chance

Содон үнэртэй сүрчиг
Сэтгэлийн очыг ялдамхан бадрааж
Хүслийн жигүүрийг чиглүүлэн
Хонгорхон агшинд хоногшин
Хорвоогийн нандин цэнгүүнд
Хосгүй умбах хүүхнүүдийн нэгэн эрдэнэ

С. Үзмээ 02.18.2016

Сэтгэгдэл бичих »

Найз

Ямар хүнийг найз гэх вэ?
Ямарваа нэгэн асуултад
Үнэ цэнээ алдаагүй
Үнэнч шудрага хариулт
Үргэлж өгөөжөө өгдөг нь
Үүрдийн сургаальтай үлддэг

Хүн болгон нөхөр биш
Хүлэг болгон жороо биш
Ардын сургаальд айлдсан нь
Аман зохиолд тэмдэглээстэй бий

Олны дунд олигтой явахад
Урам хайрлан дэмжин бахархдаг
Олны бай болон хавчигдаж явахад
Урдаас минь баттай хамгаалж чаддаг
Хол ч бай, ойр ч бай
Хорвоогийн хатуу зөөлнийг
Хаанаас ч хамаагүй зүрхэндээ тээж
Хайрлан, сайн мууг минь хуваалцдаг
Сэтгэлийн чадвартай эрхэм хүнийг
Сайн дотны найз гэж хүлээн зөвшөөрнөө.

Борооны үүл хурж, арилдаг шиг
Болзооны түр нөхөд байдаг л юм
Цаг хугацааны аясаар танигдаад
Цаашаа гээд явдаг л юм
Цаанаа нэг хэрэг болохоор
Цадаг үгүй сайхан нөхөр гээд
Хаяагаа манаад хүрээд ирдэг л юм
Хамаагүй ээ, хаана ч байсан
Хүн хүнээ гээд буцаад үгүйлээд ирэхэд чинь
Тосоод л авдаг тогтсон араншинтай
Тоосон дунд бас амьдарч буй хүн л юмсанж.

Буян заяандаа бузар үйлдэхгүй амьдрах минь
Буурал өвгөдөөсөө өвлөсөн дээд тэнгэртэй бид.

С.Үзмээ 01.18.2016

Сэтгэгдэл бичих »

Ижийгээ бодож дээл шаглалаа.

Ижийгээ бодож дээл шаглалаа.

Бага байхдаа Ижийхээ дээлнээс
Багахан ч гэсэн элбэлцээд өгөхдөө
Дээлний гол оёдлыг  нь оёхчихдог
Дэлгэж тавьж байгаад дотрыг нь эсгэчихдэг
Товчны шилбэ оёж, эргүүлэн суухдаа
Тов хийтэл нь хийж байгаа Ижийгээхээ
Дээл эсгэж урлахыг нь хараад сурсан минь
Дээд болон ханьдаа би дээл шаглалаа.

Хань минь наддаа дээлтэй болмоор байна гэж
Хан гэгч нь санал болгоход
Нүдэндээ би Ижийгээн харж
Нудрагатай дээл ханьдаа хийхээр
Даавуугаа сонгон дэлгэн тавьж байгаад
Дэргэдээ байгаа мэт Ижийгээ бодлоо
Сэтгэлд минь бууж, зоригтойн аргагүй
Санаа шулуудан дээлээ би зөрүүлж эсгэв.

Энгэр эмжээрийг нь тохируулж
Эвлэгхэн оёхдоо Ижийхээ хэлсэн бүхнийг санан
Нудрага хормойг нь хослуулан гоёлж
Нурууг нь тааруулж сайхан ханьдаа би
Дээл урлан суухдаа  сэтгэл минь хөдөлж
Дээд тэнгэрээс Ижий минь намайгаа харж
Миний охин  хүний сайн эзэгтэй болждээ гэж
Магнай нь тэнийж байгаадаа гэж бодон баясав.

С. Үзмээ
11.10.2015

Сэтгэгдэл бичих »

Халуухан хайр минь

Халуухан хайр минь

Хайртай хань минь гэртээ ирэхээрээ
Харцанд нь хайрын оч гялзаад
Бүсгүй миний сэтгэлийг бүлээцүүлэн
Булбарай үрстэйгээ тоглон наадах юм

Дахилт

Тиймээ, би жаргалтай бүсгүй
Тэнгис хайранд умбасан эмэгтэй
Тэнгэр шиг хайрыг нь дээдлэн яваа гэргий
Тэвэр дүүрэн халуухан хайрттай

Амттай хоолоо хуваалцан идэж
Амраг ханьтайгаа тухлан суухад
Ам бүл минь баяр баясгалантай
Аальхан миний сэтгэл дулаанхан

Дахилт.

Мандах нарны гэрлээр угтан намайгаа
“Миний л гэргий юм шүү“гээд
Энхрийлэн үнсэн сэрээдэг ханийн минь
Элбэрэлт хайр нь төөнөөд байна намайг

Дахилт.

Халамжит хань минь “хайртай шүү” гээд
Хонгорхон наддаа үргэлж хэлдэг
Хосгүй сайхан ханийн маань хайр
Халуунаар жаргаагаад байна намайг

С.Үзмээ 09.24.2015

Сэтгэгдэл бичих »

Үг хүнийг алдаг.

Үг хүнийг алдаг.

Амны билэгээр ашдын билэг ирнэ гэж
Ардын сургаальд өвөг дээдэс маань
Үүрдийн мөнх захиасаа өвлүүлж
Үр хүүхдээ дахин дахин сануулж ирсээн

Амнаасаа ямар үг гарахыг үргэлж
Тархиндаа нэг бодож байж хэл
Амьтан хүнийг гомдоож яана
Тавилан орчлонд бурхан гэж байдаг юм

Хэлсэн үг чинь хүсэл болж
Хэзээ нэгэн цагт өөрт чинь ирнэ
Өөдөө хаясан чулуу өөрийн толгой дээр гэж
Өгөөмөр Ижий минь үргэлж хэлдэг байв

Хүн чамайг юу ч гэж хэлж болно
Хүний хэлснээр ямар тийм болчих биш
Өөртөө л тусгаж буулгахгүй бай
Өөрсөнд нь гай болдог юм

Өрөөлийг муу хэлж болохгүй алдас болно
Өөдгүй хүн л хүнийг муулдаг
Өөдтэй хүн өөрөөсөө өө хайж
Өчилгүйхэн алдаанаасаа суралцдаг юм

Эрдэмт эцэг минь ингэж сургаж
Эрдэм номд шамдан суралц
Завтай байна дэмий чалчах
Зайгүй цагыг үр дүнтэй өнгөрүүл

Цагыг гүйцэн гэж байгүй
Цаганд хавчигдан гэж бий
Хий хоосон цаг алдаад хэрэггүй
Хоцорсон цагыг нөхнө гэж байхгүй

Өнгөрсөн хугацаа эргээд давтагдахгүй
Өөрөө л сайн хичээж ав
Амнаас халтирсан үгийг мянга уучилсан ч
Аминд орсон алуурчин гайтай үг

Ой тойноос чинь гарна гэж үгүй
Сэтгэлийн шарх болон сэвтэж
Орчлонд хүнийг амьдаар нь тамлаж
Сэмхэн үхүүлдэг увидастай

Орчлон дэлхий дээр нэг л удаа амьдархаас
Бие биенээ шинжин хардаж
Ой гутам үгсээр гүтгэж
Балайтаж амьдрах хэрэг юу байна

Хүн болгон өөрийн бодолтой
Хүй орчлонд аз жаргалын төлөө
Хөл нийлүүлэн урагшаа л гэж
Хүсэл тэмүүлэлдээ хөтлөгдөн амьдардаг

Ижил хүйстэн ч бай, эрхэм дарга ч бай
Хүйсээ солиулсан ч бай, хар ч бай цагаан ч бай
Ижилдэн эх хүнээс л төрсөн үрс
Хорвоод бурханаас илгээж мэндэлсэн хүн

Төрж, үхэхээс хойш төвөгтөй амьдарч
Томоос том эрх мэдэлтэн болохгүйгээс хойш
Хатуу гадуурхсан үг бие биендээ чулуудан
Хоног өнгөрүүлж амьдарсан болоод яахав

Заяагдсан нэг л амьдралдаа
Хувь тавилангаа өөрсдөө сонгон
Зол жавхлантайгаар баяр баясгалантай
Хүн хүнээ дээлэн амьдрах минь

С. Үзмээ 09.21.2015

Сэтгэгдэл бичих »

Нандин сэтгэл хайчив?

Нандин сэтгэл хайчив?

Монголчууд хөх тэнгэрээ дээдлэн
Хөрс дэлхийгээ билэгшээн эдлэн
Мөнх тэнгэрийн дор хүчээ нэгтгэн
Хүний нандин сэтгэлээр дүүрэн
Бие биенээ хүндлэн дээдлэж
Ханцуй шамлан мөр зэрэгцэн хөдөлмөрлөж
Байгаагаа барин хуваалцан амьдарч
Ёслол баяраа хамтдаа тэмдэглэн наадаж
Ёс төгөлдөр өөд болсоноо дээлэн нутаглуулж
Айл хөршийн хүүхдийг ялгалгүй
Аль болохоор өхөөрдөн энхрийлж
Эцэг өвгөдийн сургаалийг сонсон эрхэмлэж
Эх эмгэдийн буянгаар амаа тостон баясаж
Үр хүүхэдтэйгээ тоглон наадаж
Үлгэр домог ярин шимтэж
Тал дүүрэн мал сүргээ хариулан
Талын хөндийг цангинатал цуурайтуулан
Исгэрэх нь исгэрч, дуулах нь дуулж
Ивлэгхэн нэг нэгнээ тэтгэн ивээж
Чулуун гэрээ барин, модон шилбүүрээ мордон
Чулуу таалцан хоорондоо тоглон
Нэг нутгийн ах дүүс болон
Нэгэн халуун гэр бүл дүүрэн амьдарч
Хөлдүү өвөл, жавартай зуднаар
Хүнийх гэлтгүй хүчээ нэгтгэн туулан
Цайныхаа дээжийг хэн гуай ч ирсэн
Цайлаад гаргадаг өгөөмөр сэтгэлтэй
Өгөхчихлөө гээд хоосорчихоогүй
Өгөө аваагаа хослуулдаг
Үнэхээр сайхан сэтгэл амар амьдарч
Үр төрүүлсэн эмсээ эх хүн гэж үнэлж
Өрх гэрээ тэтгэдэг эрээ эцэг хүн гэж дээдэлж
Өлмий дор төрснөө дүү минь гэж асарч
Зулаа дээр гишгэн төрснөө ахмад гэж авгайлан
Зугтаа бүгд хамтран санаа тавин нэгэндээ
Сэтгэлээр гутарсаныг өөдрөг нь дэмжиж
Урагшгүй яваагаа уландаа гишгэсэнгүй
Сэтгэлийн үгээ хуваалцан уяралцаж
Урамын үгээр шагнан хүндэлцэн
Хамт олноороо нэгдэн хэлэлцдэг
Хаалга  чөлөөтөй онгойгодог
Ариун нандин эхийн сэтгэл
Алга болчихно гэж үгүй
Хээрийн ганц айлаар дайрахад
Хоногын хоол өгөхгүй гэж байхгүй
Хонх дуугаргаад зориод ирэхэд
Хаалгаа тайлж өгдөгүй айл бий гэж үү?
Таван хошуу малын бойгоор таархад
Таван цулын идээнээс огтлоод өгдөг
Тогоо дүүрэн тос өрөм хайлуулахдаа таархад
Амны хишиг буян заяа дуудан амсуулдаг
Аруул сэрвээж, айраг исгэсэнтэй таархад
Аягалаад, атгаад өгдөг өгөөмөр монгол
Дэлхийн жуулчдын нүдэнд цайлган
Дээдлэн бишрэх миний монголчуудын
Нарлаг өгөөмөр, ариун, тунгалаг
Нандин нинжин сэтгэл хаашаа урсана вэ?

С.Үзмээ 09.15.2015

Сэтгэгдэл бичих »

Өргөст сарнай

Өргөст сарнай

Найз минь надад сэтгэлээ
Нугасгүй хуваалцан ярив
Сэтгэлд нь нэг л авч болдоггүй
Сарнайн өргөс гүнээ шигджээ

Хорвоод хосгуй хайр байдаг гэдэг
Хонгорхон найзыг минь тэр л
Өргөст сарнай урган нахилзаж
Өвтгөн хайлуулж уяраана

Бодлын мөрөөдлөөр баясган
Болчимгүйхэн анир шөнийн дунд
Алзуурхан ч гэсэн зүүдэндээ
Айлхан нэгэн мөчтөй учрах юм

Соронзонгийн хоёр туйл шиг
Сод татах хүчин байвч
Тэндээс тэр нь гэрэлтээд
Тэвчин яадан эндээс найз нь цацраад байна гэнэ

Туяаны хүчин дор долгионлоод
Тодхон орон зайн дунд
Томоос том сарнайн өргөс
Тов гэгч нь шигдэн өвтгөнө

Нугын дунд нугасны дэгдээхэй
Нуурандаа жаргалтай гэдэг
Нууцхан сэтгэлд нь нэгэн дурлал
Нум сум шиг шигдэнэ гэж яахан мэдэх билээ

С.Үзмээ 09.11.2015

Сэтгэгдэл бичих »